Klient przyszedł do mnie z pytaniem, czy jemu się coś należy ze spadku po rodzicach bo wie, że mieli dom i działki, ale chyba przepisali je na brata. Dodatkowo mieli oszczędności na koncie, ale nie wie ile. W testamencie ani mamy, ani taty nie został uwzględniony. Klasyczna sytuacja, w której badamy czy i w jakiej wysokości należy się zachowek. Zostałeś pominięty w testamencie lub Twój rodzic za życia przepisał cały majątek na rodzeństwo? Zastanawiasz się, jaka kwota rekompensaty finansowej Ci przysługuje i czy masz prawo do jej podwyższonej stawki? W tym artykule wyjaśniam, w jakich sytuacjach należy Ci się połowa, a kiedy aż dwie trzecie wartości zachowku oraz jak uniknąć kosztownych błędów przy jego wyliczaniu.
Spis treści:
1. Kto ma prawo do zachowku i od czego zależy wysokość zachowku?
Zachowek to roszczenie o zapłatę, przysługujące pominiętym przy podziale majątku najbliższym krewnym zmarłego, którzy w danej sytuacji rodzinnej dziedziczyliby z ustawy. Prawo to obejmuje wyłącznie zstępnych (dzieci, wnuki), małżonka oraz rodziców spadkodawcy. Uprawnienie to nie dotyczy dalszych krewnych, takich jak na przykład rodzeństwo zmarłego. Podstawą do wyliczenia zachowku jest tzw. czysta wartość spadku, czyli wartość aktywów pomniejszona o długi spadkowe, do której dolicza się niektóre darowizny dokonane przez spadkodawcę za życia. Pamiętaj, że nie wszystkie będą zaliczone.
2. Kiedy przysługuje zachowek w wysokości 1/2, a kiedy 2/3?
Wysokość zachowku zależy bezpośrednio od sytuacji życiowej osoby ubiegającej się o rekompensatę. Zasadniczo zachowek wynosi połowę (1/2) wartości udziału w spadku, który przypadłby danej osobie w razie dziedziczenia ustawowego. Polskie prawo w sposób szczególny chroni jednak osoby w trudniejszej sytuacji. Jeśli uprawniony do zachowku jest trwale niezdolny do pracy lub małoletni, roszczenie to wzrasta do dwóch trzecich (2/3) wartości jego udziału.
3. Zobacz na przykład Pani Anny i nierówny podział majątku – jak obliczyć zachowek
Wyobraźmy sobie bardzo częstą sytuację: zmarły ojciec pozostawił po sobie dwoje dzieci (Panią Annę i jej brata). W testamencie cały dorobek życia, w tym mieszkanie w Koszalinie o wartości 400 000 zł, zapisał wyłącznie synowi.
Gdyby nie było testamentu, Pani Anna odziedziczyłaby połowę majątku (udział warty 200 000 zł). Będąc dorosłą i zdrową osobą, może domagać się od brata zachowku w wysokości połowy swojego ustawowego udziału – w tym przypadku będzie to 100 000 zł. Gdyby jednak w chwili śmierci ojca była trwale niezdolna do pracy, należałoby jej się 2/3 tej kwoty, czyli około 133 333 zł.
4. Najczęstsze błędy przy wyliczaniu zachowku – jak ich uniknąć?
Proces obliczania dokładnej kwoty zachowku potrafi być pułapką. Najczęstsze błędy to:
Zarezerwuj termin konsultacji tutaj – https://agatagasecka.pl/zapisz-sie-na-konsultacje/
5. Podsumowanie
Wysokość zachowku to zazwyczaj 1/2 wartości Twojego ustawowego udziału w spadku, jednak w szczególnych przypadkach (małoletniość, trwała niezdolność do pracy) próg ten wzrasta do 2/3.
Zgłoszenie roszczenia o zachowek lub obrona przed wygórowanymi żądaniami rodziny wydają Ci się skomplikowane? Błędy w wyliczeniach mogą kosztować dziesiątki tysięcy złotych. Jako radca prawny pomogę Ci precyzyjnie oszacować wartość majątku, bezpiecznie przejść przez całą procedurę i wywalczyć to, co Ci się prawnie należy.
Skontaktuj się ze mną:
Kancelaria Radcy Prawnego Agata Gąsecka
📍 ul. Waryńskiego 12/1, 75-541 Koszalin
📞 tel. +48 789 145 897
✉️ e-mail: kancelaria@agatagasecka.pl
Zarezerwuj termin konsultacji tutaj – https://agatagasecka.pl/zapisz-sie-na-konsultacje/
Zapisz się do newslettera i otrzymuj praktyczne porady spadkowe niezależenie od tego gdzie jesteś. Nie przegap informacji o nowych ebookach, wzorach i promocjach na usługi!
Dane kontaktowe
Dane kancelarii
Kancelaria Radcy Prawnego Agata Gąsecka
Realizacja Lizardo Agency
